رفلکس های گوارشی
آرایش آناتومیک سیستم عصبی آنتریک و ارتباطات آن با سیستم های سمپاتیک و پاراسمپاتیک از سه نوع رفلکس گوارشی حمایت می کند که برای کنترل گوارش ضروری هستند. این رفلکس ها عبارتند از:
1-رفلکس هایی که به طور کامل در سیستم عصبی آنتریک در جدار لوله گوارش جامعیت پیدا می کنند و عبارتند از: الف) رفلکس های کنترل کننده اغلب ترشحات گوارشی
ب) رفلکس های ایجاد کننده امواج دودی
ج) رفلکس های ایجاد کننده انقباضات مخلوط کننده
د) رفلکس های ایجاد کننده اثرات مهاری موضعی
2-رفلکس هایی که از لوله گوارش به عقده های سمپاتیک جلوی مهره ای رفته و دوباره به لوله گوارش باز می گردند. این رفلکس ها پیام ها را در مسافت طولانی به دیگر نواحی لوله گوارش می فرستند و عبارتند از:
الف) رفلکس گاستروکولیک پیام هایی از معده شروع و سبب تخلیه روده بزرگ می شوند و احتمالاً با افزایش ترشح گاسترین در ارتباط است.
ب) رفلکس های آنتروگاستریک پیام هایی از روده بزرگ و روده کوچک سبب مهار حرکت و ترشح معده می شوند.
ج) رفلکس کولونی- ایلئومی از روده بزرگ شروع و تخلیه محتویات ایلئوم به داخل روده بزرگ را مهار می کنند.
3-رفلکس هایی که از لوله گوارش به نخاع یا ساقه مغز رفته و دوباره به لوله گوارش برمی گردند. این رفلکس ها عبارتند از:
الف) رفلکس های کنترل کننده فعالیت های حرکتی و ترشحی معده که از طریق اعصاب واگ از معده و دوازدهه به ساقه مغز رفته و دوباره به معده بازمی گردند.
ب) رفلکس های درد که سبب مهار عمومی کل لوله گوارش می شوند.
ج) رفلکس های دفع مدفوع که از روده بزرگ و رکتوم به نخاع رفته و پس از بازگشت سبب انقباض عضلات کولون، رکتوم و عضلات شکمی می شوند که برای دفع مدفوع لازم است.
سایر رفلکس های گوارشی
الف) رفلکس صفاقی- روده ای از تحریک صفاق ناشی می شود و قویاً اعصاب آنتریک تحریکی را مهار و سبب فلج روده ها خصوصاً در بیماران مبتلا به التهاب صفاق می شود.
ب) رفلکس کلیوی- روده ای به علت تحریک کلیه فعالیت روده را مهار می کند.
ج) رفلکس مثانه ای- روده ای به علت تحریک مثانه فعالیت روده را مهار می کند.
د) رفلکس معدی- روده ای فعالیت پریستالتیک روده کوچک بعد از صرف غذا افزایش زیادی پیدا می کند. علت این افزایش قسمتی ناشی از شروع ورود کینوس به دوازدهه و کشش دیواره دوازدهه است اما رفلکس معدی- روده ای نیز که در اثر اتساع معده شروع و عمدتاً از طریق شبکه میانتریک از دیواره معده به دیواره روده کوچک می رسد نیز در آن مؤثر است.
ه) رفلکس معدی- ایلئومی هنگامی که کیموس از معده وارد روده کوچک می شود سبب برانگیخته شدن پریستالسیس می گردد این عمل بلافاصله کیموس را در روده پخش می کند. با ورود کیموس بیشتر به دوازدهه این فرآیند تشدید می شود. هنگامی که کیموس به دریچه ایلئوسکال رسید گاهی چند ساعت همانجا می ماند تا شخص وعده غذایی دیگری مصرف نماید در این زمان یک رفلکس معدی- ایلئومی سبب تشدید پریستالسیس در ایلئوم شده و کیموس باقیمانده را از طریق دریچه ایلئوسکال به سکوم در روده بزرگ می راند.
و) رفلکس دئودنومی- کولونی ایجاد حرکات توده ای بعد از صرف غذا توسط رفلکس های معدی- کولونی و دئودنومی- کولونی تسهیل می شود. این رفلکس ها از اتساع معده و دئودنوم ناشی می شوند.